Wjazd do Polski

Obywatele UE, Norwegii, Islandii, Lichtensteinu i Szwajcarii

Cudzoziemcy z tych krajów mogą wjechać do Polski i pracować w Polsce bez konieczności dopełniania jakichkolwiek formalności do 3 miesięcy. Wynika to ze swobody przepływu pracowników w ramach obszaru UE/EOG. Jedynym potrzebnym dokumentem pobytowym jest dowód osobisty lub paszport.

Pobyt powyżej 3 miesięcy

Najpóźniej pierwszego dnia po upływie trzeciego miesiąca pobytu w Polsce, obywatele wymienionych krajów powinni zarejestrować swój pobyt w Polsce poprzez złożenie kilku dokumentów w wydziale spraw cudzoziemców odpowiedniego urzędu wojewódzkiego.

Więcej o rejestracji pobytu

Obowiązek ten należy odróżnić od obowiązku meldunkowego, którego dokonuje się na innych zasadach.

 

Zasady wjazdu i pobytu obywateli UE w Polsce reguluje ustawa z dnia 14 lipca 2006 r. o wjeździe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, pobycie oraz wyjeździe z tego terytorium obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej i członków ich rodzin.

Obywatele krajów trzecich

Wjeżdżając do Polski cudzoziemcy są zobowiązani uzasadnić cel i warunki planowanego pobytu oraz posiadać i przedstawić na żądanie służb granicznych:

 

Cudzoziemiec może wjechać do Polski i podjąć zatrudnienie na podstawie odpowiedniej wizy, karty pobytu lub w ruchu bezwizowym, jeśli spełnione są pewne warunki:

 

Jeśli planowany przyjazd cudzoziemca do Polski przekracza 90 dni, powinien ubiegać się o stosowną polską wizę krajową (symbol "D") w ambasadzie lub konsulacie RP w swoim ojczystym kraju lub w kraju, w którym legalnie przebywa.

Należy pamiętać, że cudzoziemiec nie może pracować na wizie wydanej w celu turystycznym oraz w celu odwiedzin u rodziny/znajomych.

Wiza krajowa D wydawana jest na maksymalnie 365 dni i uprawnia cudzoziemca do poruszania się po państwach strefy Schengen przez 90 dni w każdym okresie 180 dni oraz do podróży pomiędzy swoim krajem ojczystym a Polską.

 

Wizy krajowe są wydawane na jeden wjazd (single entry) lub wiele wjazdów (multiple entry). Jest kilkanaście typów wiz, więc warto cudzoziemcowi doradzić odpowiedni typ wizy w zależności od celu pobytu:

Cel pobytu - praca

Naukowcy przyjeżdżający do pracy w polskich instytucjach naukowych lub firmach mogą ubiegać się o jeden z poniższych typów wiz:

  • w celu wykonywania pracy; aby uzyskać taką wizę cudzoziemiec musi przedstawić - poza innymi dokumentami - m.in. list/zaświadczenie od pracodawcy opisujący warunki zatrudnienia (okres, stanowisko, wynagrodzenie itd.). Naukowcy przyjeżdżający do pracy w sektorze prywatnym (firmach) muszą dodatkowo posiadać zezwolenie na pracę przesłane przez pracodawcę.
  • wizę w celu prowadzenia badań naukowych lub prac rozwojowych. Uzyskanie takiej wizy może okazać się bardziej skomplikowane dla cudzoziemca, ponieważ musi on przedstawić dodatkowe dokumenty. Tym niemniej ten typ wizy daje mu dodatkowe uprawnienia, m.in. możliwość skorzystania z mobilności do 180 dni w innym kraju UE. Wspomnianymi dokumentami są:

a) umowę o przyjęciu naukowca zawartą z instytucją przyjmującą zlokalizowaną w Polsce, która została w tym celu zatwierdzona przez MSWiA (więcej o zatwierdzaniu jednostek). Umowa ta może być zawarta jako umowa o pracę, umowa o dzieło, umowa zlecenia lub inna umowa cywilnoprawna i powinna określać:

  • tytuł lub cel badań naukowych lub prac rozwojowych lub ich przedmiot,
  • zobowiązanie naukowca do uczestniczenia w prowadzeniu badań naukowych lub prac rozwojowych,
  • zobowiązanie jednostki naukowej do zapewnienia naukowcowi warunków do zrealizowania jego zobowiązania,
  • datę rozpoczęcia i zakończenia lub szacowany czas trwania badań naukowych lub prac rozwojowych,
  • wynagrodzenie naukowca oraz inne warunki jego pracy,
  • informację na temat planowanych badań naukowych lub prac rozwojowych na terytorium innych państw członkowskich UE (co jest istotne np. przy realizowanych projektach międzynarodowych).

(art. 151 ust. 1 pkt 2 Ustawy o cudzoziemcach)

 

Przykładowy wzór takiej umowy można znaleźć na stronie Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej.

Ważne: art. 152 ustawy mówi, że "Umowa o przyjęciu cudzoziemca wygasa, w przypadku gdy odmówiono cudzoziemcowi wjazdu na terytorium RP lub udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy."

 

b) pisemne oświadczenie jednostki naukowej, w którym zobowiązuje się ona do poniesienia kosztów związanych z wydaniem i wykonaniem decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu;

 

Nie istnieje ogólnodostępny wzór takiego oświadczenia, zatem można po prostu wykorzystać jego treść w brzmieniu jak w ustawie o cudzoziemcach (art. 151 ust. 1 pkt 1 lit. c):

 

pisemne oświadczenie jednostki naukowej, w którym zobowiązuje się ona do zwrotu kosztów wydania i wykonania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu, pokrytych z budżetu państwa przed upływem 6 miesięcy od dnia wygaśnięcia umowy o przyjęciu cudzoziemca, jeżeli przesłanką wydania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu jest jego nielegalny pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

 

Cel pobytu - studia i kształcenie w szkole doktorskiej

Cudzoziemcy planujący studia doktoranckie w Polsce powinni ubiegać się o wizę w celu "odbycia studiów pierwszego stopnia, studiów drugiego stopnia lub jednolitych studiów magisterskich albo kształcenia się w szkole doktorskiej".

Wiza ta wydawana jest cudzoziemcowi gdy celem jego pobytu w Polsce jest podjęcie lub kontynuacja studiów w jednostce prowadzącej studia zatwierdzonej przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, chyba że ta jednostka nie podlega obowiązkowi zatwierdzenia.

 

Obowiązkowi zatwierdzenia nie podlegają uczelnie: akademickie, zawodowe, wojskowe, uczelnie służb państwowych oraz uczelnie prowadzone przez kościoły i związki wyznaniowe.

 

Natomiast instytuty PAN oraz instytuty badawcze prowadzące studia doktoranckie/szkoły doktorskie podlegają obowiązkowi zatwierdzenia przez MSWiA.

 

Cudzoziemiec ubiegający się o wizę musi przedłożyć m.in.:

a) zaświadczenie jednostki prowadzącej studia o przyjęciu na studia lub o kontynuacji studiów,

b) dowód uiszczenia opłaty, jeżeli podejmuje lub kontynuuje studia odpłatne;

c) ubezpieczenie zdrowotne

d) dowód posiadania wystarczających środków finansowych na pokrycie kosztów utrzymania i podróży powrotnej do państwa pochodzenia lub zamieszkania albo kosztów tranzytu do państwa trzeciego:

  • 701 zł miesięcznie na samodzielne utrzymanie się cudzoziemca w Polsce,
  • 528 zł na siebie i każdego członka rodziny na każdy miesiąc pobytu.

Dodatkowo cudzoziemiec musi posiadać odpowiednią kwotę na bilet powrotny do kraju zamieszkania:

  • 200 zł, jeżeli przybył z kraju sąsiadującego z Polską,
  • 500 zł, jeżeli przybył z państwa UE niesąsiadującego z Polską lub z państwa członka Europejskiego Obszaru Gospodarczego lub Szwajcarii,
  • 2500 zł, jeżeli przybył z innego państwa.

 

Inne cele pobytu

Poza ww. wizami prawo przewiduje również inne typy wiz, które mogą mieć zastosowanie w przypadku naukowców np. wiza w celu prowadzenia działalności kulturalnej lub udziału w konferencjach, czy wiza w celu dydaktycznym.

W przypadku wszystkich rodzajów wiz cudzoziemcy muszą posiadać wystarczające środki finansowe do utrzymania siebie i ew. członków rodziny (tak, aby nie stanowić obciążenia dla pomocy społecznej), włączając środki na powrót do kraju zamieszkania, oraz mieć odpowiednie ubezpieczenie zdrowotne.

 

Wszystkie cele wizowe zawarte są w Rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.

 

 

Cudzoziemiec może przebywać i pracować w Polsce przez okres, na jaki pozwala wiza, ruch bezwizowy lub karta pobytu. Jeżeli zamierza zostać w kraju dłużej, przed upływem okresu legalnego pobytu, cudzoziemiec musi zalegalizować swój dalszy pobyt w Polsce, czyli uzyskać kartę pobytu czasowego w urzędzie wojewódzkim. Aktualnie ze względu na długi czas oczekiwania na jej wydanie (nawet 7-8 miesięcy), najkorzystniejszym dokumentem wjazdowym jest wiza krajowa "D", ponieważ może być wydana na 365 dni.

Jest to istotne z tego względu, że w czasie, gdy dokument wjazdowy wygasł i cudzoziemiec nie posiada jeszcze polskiej karty pobytu, nie może poruszać się po innych krajach strefy Schengen, co w przypadku naukowców może byc konieczne.

Więcej o legalizacji pobytu

 

Dodatkowe możliwości wjazdu do Polski

Znowelizowana w kwietniu 2019 r. (na podstawie dyrektywy 2016/801/UE) ustawa o cudzoziemcach wprowadziła dodatkowe możliwości przemieszczania się po Unii Europejskiej naukowców i studentów (w tym doktorantów) z krajów trzecich. Dzięki tym europejskim przepisom naukowcy i studenci mogą przyjeżdżać również do Polski w ramach poniższych możliwości:

Studenci posiadacze wizy lub karty pobytu z adnotacją „student” wydanej przez inny kraj UE mogą przyjechać do Polski w celu kontynuacji lub uzupełnienia studiów podjętych na terytorium innego państwa Unii Europejskiej na okres do 360 dni, niezależnie od możliwości korzystania z tej mobilności w innych państwach UE stosujących dyrektywę 2016/801/UE. Jednostka naukowa w Polsce, do której przyjedzie obcokrajowiec, musi być zatwierdzona przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych.

Warunkiem skorzystania z mobilności przez studenta jest wcześniejsze pisemne powiadomienie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców.

Więcej informacji na stronie Urzędu do Spraw Cudzoziemców

 

 

 

* Do państw strefy Schengen należą: Austria, Belgia, Dania, Finlandia, Francja, Grecja, Hiszpania, Luksemburg, Niderlandy, Niemcy, Portugalia, Szwecja, Włochy, Estonia, Litwa, Łotwa, Malta, Polska, Czechy, Słowacja, Słowenia, Węgry, a także Szwajcaria, Liechtenstein, Norwegia i Islandia (ostatnie 4 państwa to państwa obszaru Schengen nie należące do UE).

Uwaga: Wielka Brytania, Irlandia, Cypr, Chorwacja, Bułgaria oraz Rumunia są państwami członkowskimi UE, które nie należą do państw obszaru Schengen.