Obywatele państw spoza UE, Norwegii, Islandii, Liechtensteinu i Szwajcarii

Naukowcy z zagranicy przyjeżdżający do pracy w Polsce legalizują swój pobyt na podstawie jednego z 3 typów zezwoleń wydawanych przez urzędy wojewódzkie: zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, zezwolenie na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji (tzw. Niebieska Karta UE) lub zezwolenia na pobyt w celu prowadzenia badań naukowych. Każdy typ zezwolenia ma inne wymogi i wiąże się z koniecznością złożenia przez naukowca innych dokumentów.

Jest to specjalne zezwolenia dla pracowników naukowych. Jak czytamy w ustawie o cudzoziemcach (Rozdział 7 Art. 151) zezwolenia tego udziela się cudzoziemcowi będącemu naukowcem, gdy celem jego pobytu na terytorium RP jest prowadzenie badań naukowych lub prac rozwojowych w jednostce naukowej zatwierdzonej w tym celu przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych (więcej o zatwierdzeniu). Ponadto ustawa określa również zakres umowy podpisywanej z naukowcem: 

 

Umowa o przyjęciu cudzoziemca w celu prowadzenia badań naukowych lub prac rozwojowych, zawarta jako umowa o pracę, umowa o dzieło, umowa zlecenia lub inna umowa cywilnoprawna, określa:

  • tytuł lub cel badań naukowych lub prac rozwojowych lub ich przedmiot,
  • zobowiązanie naukowca do uczestniczenia w prowadzeniu badań naukowych lub prac rozwojowych,
  • zobowiązanie jednostki naukowej do zapewnienia naukowcowi warunków do zrealizowania jego zobowiązania,
  • datę rozpoczęcia i zakończenia lub szacowany czas trwania badań naukowych lub prac rozwojowych,
  • wynagrodzenie naukowca oraz inne warunki jego pracy,
  • informację na temat planowanych badań naukowych lub prac rozwojowych na terytorium innych państw członkowskich Unii Europejskiej.

 

Ponadto jednostka naukowa musi wydać naukowcowi "pisemne oświadczenie jednostki naukowej, w którym zobowiązuje się ona do zwrotu kosztów wydania i wykonania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu, pokrytych z budżetu państwa przed upływem 6 miesięcy od dnia wygaśnięcia umowy o przyjęciu cudzoziemca, jeżeli przesłanką wydania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu jest jego nielegalny pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej" (art. 151 ust. 1 pkt 1 lit. c Ustawy o cudzoziemcach).

Art. 152 ustawy mówi, że "Umowa o przyjęciu cudzoziemca wygasa, w przypadku gdy odmówiono cudzoziemcowi wjazdu na terytorium RP lub udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy."

 

Dokumenty wymagane do złożenia przez cudzoziemca w celu uzyskania ww. zezwolenia to:

  • 2 kopie wniosku o wydanie zezwolenia (należy pobrać aktualną wersję ze strony urzędu wojewódzkiego),
  • 4 fotografie,
  • 2 kserokopie wszystkich zapisanych/podstemplowanych stron paszportu,
  • ww. umowa o przyjęciu naukowca zawarta z zatwierdzoną instytucją naukową,
  • ww. pisemne oświadczenie jednostki naukowej dot. poniesienia kosztów związanych z powrotem cudzoziemca,
  • dokument potwierdzający posiadanie przez cudzoziemca ubezpieczenia zdrowotnego,
  • dokument potwierdzający miejsce zamieszkania w Polsce (np. umowa najmu),
  • dokumenty potwierdzające posiadanie wystarczających środków finansowych na pokrycie kosztów utrzymania siebie i ew. członków rodziny przebywających w PL. Po odliczeniu stałych kosztów mieszkania tj. czynszu i opłat za media, powinny to być środki przewyższające 528 zł na każdego członka rodziny lub 701 zł dla osoby mieszkającej samotnie); potwierdzeniem ww. środków może być umowa z pracodawcą
  • potwierdzenie wniesienia opłaty urzędowej:

 

340 zł - koszt rozpatrzenia wniosku o zezwolenie

50 zł - płatne w późniejszym terminie za wydanie karty pobytu po otrzymaniu pozytywnej decyzji.

 

W karcie pobytu cudzoziemca zamieszczana jest adnotacja ,,dostęp do rynku pracy” oraz ,,naukowiec".Cudzoziemcy, którzy posiadają taką kartę pobytu mogą korzystać dodatkowo z tzw. mobilności krótkoterminowej w innych krajach strefy Schengen, o czym można więcej na stronie Urzędu do Spraw Cudzoziemców.

 

Więcej informacji o procedurze uzyskania zezwolenia na pobyt czasowy w celu prowadzenia badań naukowych na stronie Urzędu do Spraw Cudzoziemców.

 

Powyżej opisane zezwolenia na pobyt czasowy wydawane są w postaci plastikowej karty pobytu, która jest podobna do dowodu osobistego. Dokumenty wymagane do ubiegania się o zezwolenia na pobyt cudzoziemiec składa osobiście w odpowiednim urzędzie wojewódzkim. Można je również przesłać pocztą, jednak urząd wezwie póżniej cudzoziemca do złożenia odcisków palców. Dokumenty można złożyć w dowolnym momencie pobytu w Polsce, a najpóźniej w ostatnim dniu legalnego pobytu (np. w ostatnim dniu okresu ważności wizy).

Jednak zaleca się złożenie dokumentów najlepiej 3-4 miesiące wcześniej, ponieważ tyle może trwać procedura uzyskania karty pobytu. Jest to o tyle istotne, że przed otrzymaniem karty pobytu, a na przykład po wygaśnięciu wizy, cudzoziemiec nie będzie miał żadnego dokumentu uprawniającego do podróżowania po Europie, co może być istotne w przypadku naukowców wyjeżdżających np. na konferencje zagraniczne.

Listę wszystkich dokumentów, jakie cudzoziemiec powinien złożyć w celu ubiegania się o powyższe zezwolenia, znaleźć można na stronach internetowych wydziałów spraw cudzoziemców urzędów wojewódzkich.

Należy pamiętać, że dokumenty składane do urzędu wypełnione powinny być w języku polskim, stąd może być konieczna pomoc ze strony instytucji przyjmującej cudzoziemca.

W momencie składania dokumentów obcokrajowcowi wbijana jest do paszportu pieczątka, która po wygaśnięciu wizy, jest jedynym potwierdzeniem jego legalnego pobytu w Polsce, lecz nie uprawnia ona do podróżowania po innych krajach obszaru Schengen. Naukowiec, który więc opuści Polskę po złożeniu dokumentów, a przed uzyskaniem karty pobytu, będzie musiał uzyskać kolejną wizę w celu ponownego wjazdu na teren Polski.

Pobyt cudzoziemca uważa się za legalny od dnia złożenia wniosku do dnia, w którym decyzja w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy stanie się ostateczna.

Pracodawcy powinni trzymać kopie dokumentów świadczących o tym, że zatrudniany pracownik przebywa w Polsce legalnie.

Zezwolenia na pracę

Podjęcie przez cudzoziemca pracy jako pracownik naukowy, w szczególności w instytutach PAN, na uczelniach i w instytutach badawczych nie wymaga uzyskania zezwolenia na pracę.

Więcej informacji o zezwoleniach