Zdjęcie: Uniwersytet Śląski, fot. Julia Agnieszka Szymala

Zezwolenia na pracę (kraje trzecie)

Cudzoziemiec z kraju trzeciego może zostać zatrudniony legalnie, jeśli:

  • przebywa w Polsce legalnie (na podstawie wizy, ruchu bezwizowego lub karty pobytu) oraz
  • posiada zezwolenie na pracę - jeśli jest wymagane.

Zezwolenie na pracę jest to dokument wydawany pracodawcom cudzoziemców z krajów trzecich pozwalający im pracować legalnie w Polsce.

Pracodawca ma obowiązek przechowywać kopie dokumentów potwierdzających legalne zatrudnienie i pobyt cudzoziemca w Polsce (art. 2 i 3 ustawy z dnia 15 czerwca 2012 r. o skutkach powierzania wykonywania pracy cudzoziemcom przebywającym wbrew przepisom na terytorium RP).

Kiedy zezwolenie na pracę nie jest wymagane

Zatrudnienie obywatela kraju Unii Europejskiej, Norwegii, Lichtensteinu, Islandii, Szwajcarii oraz Wielkiej Brytanii (do końca 2020 r. - brexit) nie wymaga zezwolenia na pracę.

Ponadto zatrudnianie cudzoziemców z krajów trzecich w publicznych jednostkach naukowych (uczelniach, Polskiej Akademii Nauk, instytutach naukowych PAN, instytutach badawczych, instytutach Sieci Badawczej Łukasiewicz, Centrum Łukasiewicz, międzynarodowych instytutach naukowych oraz w Polskiej Akademii Umiejętności (PAU)) do realizacji zadań związanych z kształceniem i prowadzeniem działalności naukowej nie wymaga uzyskania zezwolenia na pracę.

Podstawa prawna: art. 325 Ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce

 

Przepisy szczegółowe dot. zwolnienia z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę naukowców w instytutach PAN oraz instytutach badawczych:

  • Instytuty PAN - art. 93 ustawy o PAN: "W jednostkach naukowych na stanowiskach naukowych i badawczo-technicznych może być zatrudniona osoba nieposiadająca obywatelstwa polskiego bez konieczności uzyskania zezwolenia wojewody, o którym mowa w art. 87 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy".
  • w instytutach badawczych - §1 pkt 16 Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 kwietnia 2015 r.: "Powierzenie cudzoziemcowi wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez konieczności uzyskania zezwolenia na pracę jest dopuszczalne w przypadku cudzoziemców wykonujących pracę jako pracownicy naukowi w podmiotach, o których mowa w przepisach o instytutach badawczych".
  • w Międzynarodowym Instytucie Biologii Molekularnej i Komórkowej w Warszawie - art 17 ustawy o MIBMiK: "Do cudzoziemców zatrudnionych w Instytucie na stanowiskach profesora, badacza, asystenta oraz pracownika administracyjnego, technicznego i obsługi, stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące cudzoziemców zatrudnionych w szkołach wyższych.
     

Zezwolenie na pracę nie jest wymagane również w innych przypadkach, m.in. względem:

  • cudzoziemców posiadających wizę krajową (oznaczoną symbolem "D") wydaną w celu prowadzenia badań naukowych,
  • cudzoziemców posiadających zezwolenie na pobyt czasowy w celu: prowadzenia badań naukowych, poszukiwania pracy przez naukowców/ lub naukowców planujących rozpocząć prowadzenie działalności gospodarczej, wykonywania pracy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji (Niebieska Karta UE) oraz w celu kształcenia na studiach/w szkole doktorskiej; przepis ten dotyczy również członków rodzin cudzoziemców posiadających w/w zezwolenia pobytowe,
  • cudzoziemców przyjeżdzających do Polski w ramach mobilności krótkoterminowej naukowców oraz w ramach mobilności studentów,
  • studentów studiów stacjonarnych i doktorantów w szkołach doktorskich,
  • absolwentów polskich szkół średnich, stacjonarnych studiów wyższych lub stacjonarnych studiów doktoranckich/szkół doktorskich na polskich uczelniach,
  • osób wygłaszających, do 30 dni w roku kalendarzowym, okazjonalne wykłady, referaty lub prezentacje o szczególnej wartości naukowej lub artystycznej,
  • cudzoziemców prowadzących szkolenia, biorących udział w stażach zawodowych, pełniących funkcję doradczą, nadzorczą lub wymagającą szczególnych kwalifikacji i umiejętności w programach realizowanych w ramach działań Unii Europejskiej lub innych międzynarodowych programach pomocowych, także w oparciu o pożyczki zaciągnięte przez Rząd Rzeczypospolitej Polskiej,
  • obywateli Ukrainy, Rosji, Białorusi, Gruzji, Armenii i Mołdawii, którzy korzystają z ułatwionego dostępu do polskiego rynku pracy przez okres 6 miesięcy w ciągu kolejnych 12 miesięcy. Zatrudnienie odbywa się na podstawie pisemnego oświadczenia o zamiarze powierzenia pracy cudzoziemcowi złożonego przez polskiego pracodawcę i zarejestrowanego w powiatowym urzędzie pracy,
  • cudzoziemców posiadających zezwolenie na pobyt czasowy w celu pobytu z członkiem rodziny (tzw. łączenie rodzin).

Podstawa prawna:

Rozporządzenie Ministra, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie przypadków, w których powierzenie wykonywania pracy cudzoziemcowi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest dopuszczalne bez konieczności uzyskania zezwolenia na pracę

art. 87 ustawy z dnia 29 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

Informacje o innych przypadkach zwolnień z posiadania zezwolenia na pracę dostępne są na stronie Urzędu do spraw Cudzoziemców.

Kiedy zezwolenie na pracę jest wymagane

W pozostałych przypadkach, gdzie nie ma mowy o zwolnieniach z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę, pracodawca musi uzyskać takie zezwolenie w odpowiednim Urzędzie Wojewódzkim, by móc zatrudnić cudzoziemca. Dotyczy to pracowników naukowych zatrudnianych w sektorze prywatnym, czyli w firmach czy przedsiębiorstwach.

 

Po uzyskaniu zezwolenia, pracodawca powinien je przekazać cudzoziemcowi, by mógł je dołączyć np. do wniosku o wizę na wjazd do Polski. Po uzyskaniu wizy cudzoziemiec może od razu po przyjeździe do Polski podjąć pracę.