Zdjęcie: Uniwersytet Medyczny w Łodzi, Aula Północna, fot. Biuro Promocji

Europejska Karta Naukowca oraz Kodeks Postępowania przy rekrutacji pracowników naukowych

Karta i Kodeks są jednymi z podstawowych dokumentów europejskiej strategii na rzecz zwiększania atrakcyjności warunków pracy i rozwoju kariery naukowców w Europie. Instytucje działające w sferze B+R (zarówno publiczne jak i prywatne) oraz organizacje finansujące badania, które skutecznie wdrażają zasady Karty i Kodeksu, zostają wyróżnione przez Komisję Europejską znakiem "HR Excellence in Research".

Treść Karty i Kodeksu w j. polskim

Przyznawanie wyróżnienia (dawniej "logo") jest jednym z działań Komisji Europejskiej w ramach strategii Human Resources Strategy for Researchers, nakierowanej na zwiększanie atrakcyjności warunków pracy i karier naukowców w Europie. Jest to odznaczenie nadawane z jednej strony jako wyróżnienie instytucji za podjęte działania na rzecz pracowników naukowych, a z drugiej jako zachęcenie jej do dalszych działań zmierzających ku dalszemu uatrakcyjnianiu warunków pracy i procesów rekrutacji naukowców. Komisja Europejska promuje instytucje, które uzyskały wyróżnienie, wśród międzynarodowych organizacji i naukowców jako te, które zapewniają naukowcom najlepsze warunki pracy i rozwoju.

Instytucje, które starają się o uzyskanie znaku HR powinny wiedzieć, że jest to ciągły proces, który wiąże się z regularną oceną postępów we wdrażaniu i przestrzeganiu zasad Karty i Kodeksu dokonywaną przez zagranicznych ekspertów wyznaczanych przez KE. Wyniki oceny ekspertów decyzują o tym, czy instytucja utrzyma wyróżnienie HR.

 

Lista polskich instytucji, które otrzymały wyróżnienie HR

Jak uzyskać wyróżnienie HR

Od stycznia 2017 r. obowiązują nowe zasady ubiegania się o znak HR. Zmieniona procedura jest wynikiem rozmów z ekspertami z dziedziny zarządzania kadrami i z przedstawicielami instytucji, które wdrażały zasady Karty i Kodeksu. Konsultacje z ekspertami pokazały, że potrzebne są zmiany, aby zwiększyć jakość i skuteczność podejmowanych przez instytucje działań oraz wprowadzić porównywalne w całej Europie standardy.

Aby uzyskać wyróżnienie, należy podjąć następujące kroki:

1. Przesłać do Komisji Europejskiej deklarację poparcia dla zasad Karty i Kodeksu na adres RTD-CHARTER@ec.europa.eu. Wszystkie deklaracje publikowane są na stronie Komisji Europejskiej.

 

2. W ciągu 12 miesięcy od przesłania deklaracji należy przeprowadzić w instytucji analizę (ang. gap analysis), która pozwoli ocenić, w jakim stopniu jej funkcjonowanie jest spójne z Kartą i Kodeksem. Sposób, w jaki instytucja analizuje spójność zasad z europejskimi dokumentami nie jest z góry narzucony. Oprócz przeglądu dokumentów prawa krajowego i regulaminów instytucji, dobrą praktyką w tym zakresie jest np. przeprowadzanie ankiety lub organizowanie wywiadów, spotkań wśród pracowników i doktorantów instytucji w celu uzyskania ich opinii na temat spójności zasad instytucji z Kartą i Kodeksem.

Na podstawie powyższej analizy należy przygotować plan działania nakierowany na likwidację zidentyfikowanych w instytucji braków wraz z opisem konkretnych działań do tego prowadzących. Wyniki analizy i plan działania należy przedstawić w formularzu nr 1 (Gap Analysis) oraz formularzu nr 2 (Action Plan), które to dokumenty wysyłamy do Komisji Europejskiej na adres: RTD-CHARTER@ec.europa.eu.

W formularzu nr 1 znajduje się rónież tabela zgodności procesów rekrutacji z europejskimi zasadami otwartych i przejrzystych procesów rekrutacji opartych na kwalifikacjach (ang. Open, Transparent and Merit-based Recruitment, w skrócie OTM-R). Dokładne wskazówki jak wdrażać procesy rekrutacji znajdują się w tym dokumencie.

 

3. Po ocenie strategii i planu działań Komisja Europejska podejmuje decyzję odnośnie przyznania wyróżnienia: a) pozytywną - zakończoną przyznaniem logo, b) pozytywną, jednak z prośbą o naniesienie poprawek w strategii i/lub planie działania c) negatywną - mówiącą o całkowitym odrzuceniu dokumentów.

 

4. Po upływie 2 lat od otrzymania wyróżnienia instytucja powinna przeprowadzić ponowną ocenę postępów i efektów wdrażania zasad Karty i Kodeksu. Rezultaty oceny należy zamieścić w formularzu nr 3 służącym do oceny okresowej. Formularz nr 3 jest podobny do formularza nr 2, jednak należy w nim przedstawić zaktualizowane w stosunku do poprzedniego okresu informacje i plan działania na kolejne 3 lata.

 

5. Trzy lata po powyższej ocenie okresowej (czyli w sumie 5 lat od otrzymania wyróżnienia) należy przeprowadzić ponowną analizę w instytucji na podstawie formularza nr 3, który wysyłamy do KE. Po jego ocenie, Komisja decyduje, czy wysłać do instytucji wyznaczonych ekspertów zagranicznych w celu przeprowadzenia rozmów z władzami i pracownikami instytucji. Wyniki tej analizy i wizyty warunkują zachowanie prawa do dalszego używania wyróżnienia HR.

Taka ocena i wizyta odbywają się następnie regularnie co 3 lata.